Quảng Trạch đổi mới mô hình tổ chức đảng, từng bước hoàn thiện công tác xây dựng Đảng ở cơ sở sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Thực hiện Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15, ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị năm 2025, xã Quảng Trạch được sắp xếp trên cơ sở sáp nhập 03 xã Quảng Phương, Quảng Xuân và Quảng Hưng với tổng diện tích tự nhiên là 56,64 km2, dân số 31.422 người. Sau sắp xếp, Đảng ủy xã Quảng Trạch xác định việc đổi mới, kiện toàn mô hình tổ chức đảng trong hệ thống chính trị là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền ở cơ sở, đã chủ động rà soát, đánh giá thực trạng tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên; đồng thời xây dựng phương án sắp xếp, kiện toàn các tổ chức đảng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp và thống nhất của Đảng đối với hệ thống chính trị.

Chủ động sắp xếp tổ chức đảng phù hợp với mô hình mới

Một trong những nhiệm vụ được Đảng ủy xã tập trung thực hiện là rà soát chức năng, nhiệm vụ, địa bàn, số lượng đảng viên và yêu cầu lãnh đạo thực tiễn của từng tổ chức đảng để xây dựng mô hình phù hợp. Việc sắp xếp không đơn thuần là thay đổi về tên gọi hay tổ chức bộ máy, mà hướng tới mục tiêu quan trọng hơn là tinh gọn tổ chức, rõ chức năng, rõ nhiệm vụ, rõ trách nhiệm, nâng cao chất lượng lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng.

Đảng ủy xã đã từng bước kiện toàn các tổ chức đảng trực thuộc, thành lập, hợp nhất, kết thúc hoạt động và chuyển đổi mô hình đối với các tổ chức cơ sở đảng có đủ điều kiện theo quy định, bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, thống nhất của Đảng ủy xã. Chỉ đạo tiến hành bàn giao 04 chi bộ cho tổ chức đảng ngành dọc cấp trên quản lý; hợp nhất 03 chi bộ quân sự để thành lập Chi bộ Quân sự xã; hợp nhất 03 chi bộ công an để thành lập Đảng bộ Công an xã; kết thúc hoạt động của 06 mô hình đảng bộ bộ phận để thành lập các chi bộ trực thuộc Đảng ủy xã theo chủ trương và quy định của cấp trên. 

Đặc biệt, việc sắp xếp tổ chức đảng trong các cơ sở giáo dục theo phương án cấp trên đã phê duyệt được đồng bộ và thống nhất theo tên gọi; các tổ chức đảng trong các phòng, ban, cơ quan, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp trên địa bàn gắn với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị được triển khai thực hiện kịp thời, đảm bảo tính đồng bộ. Qua đó khắc phục tình trạng tổ chức đảng phân tán, chồng chéo về phạm vi lãnh đạo; đồng thời tạo điều kiện để cấp ủy cơ sở chủ động hơn trong lãnh đạo cán bộ, đảng viên và tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao. Tiến hành sắp xếp, hợp nhất 11 chi bộ trường học để thành lập 06 Đảng bộ trường học theo quy định và chuyển đổi mô hình tổ chức mới; tiến hành kết thúc hoạt động của Đảng bộ Các cơ quan Đảng và Đảng bộ UBND xã để thành lập 10 chi bộ phòng, ban, chuyên môn.

Sau khi sắp xếp, kiện toàn, Đảng bộ xã Quảng Trạch có 38 tổ chức đảng trực thuộc với 1.669 đảng viên; trong đó có 09 đảng bộ trực thuộc cơ sở và 29 chi bộ.

Thường trực Đảng uỷ xã Quảng Trạch tặng hoa chúc mừng các đảng bộ, chi bộ mới thành lập

Gắn xây dựng tổ chức đảng với xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở ngày càng cao. Xác định việc xây dựng tổ chức cơ sở đảng phải đi đôi với xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có phẩm chất, năng lực, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng với phương thức làm việc mới, Đảng ủy xã Quảng Trạch đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, ban hành nhiều văn bản để triển khai thực hiện đạt được nhiều kết quả tích cực. Công tác phân công, bố trí cán bộ được thực hiện theo hướng phù hợp với năng lực, sở trường và yêu cầu nhiệm vụ.

Đối với những địa bàn còn khó khăn, nhất là những chi bộ có ít đảng viên, chi bộ vùng giáo, nguồn phát triển đảng viên hạn chế, Đảng ủy xã quan tâm lên phương án tăng cường, phân công cán bộ theo dõi, hướng dẫn, hỗ trợ, đồng thời có giải pháp củng cố tổ chức, tạo nguồn và phát triển đảng viên. Từ ngày 01/7/2025 đến nay, Đảng bộ xã Quảng Trạch đã kết nạp được 40 đảng viên (trong đó năm 2026 đã kết nạp được 33 đảng viên, đạt tỷ lệ 62,3% so với kế hoạch tỉnh giao). Cùng với đó, việc quản lý đảng viên, đánh giá chất lượng tổ chức đảng và đảng viên được chú trọng hơn, từng bước gắn kết quả đánh giá với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Điểm nổi bật trong đổi mới công tác xây dựng Đảng ở Quảng Trạch là từng bước chuyển mạnh phương thức lãnh đạo từ hành chính, giấy tờ sang hướng sâu sát cơ sở, gần dân, sát dân và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Các tổ chức đảng ở thôn được xác định là hạt nhân chính trị ở cơ sở, trực tiếp lãnh đạo Nhân dân thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động Nhân dân phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng nông thôn mới và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Thông qua hoạt động của chi bộ, vai trò của đảng viên được phát huy rõ hơn. Mỗi đảng viên được phân công nhiệm vụ cụ thể, gắn với địa bàn dân cư, hộ gia đình hoặc lĩnh vực công tác; qua đó tạo sự chuyển biến từ “đảng viên tham gia sinh hoạt” sang “đảng viên thực sự nêu gương, làm cầu nối giữa Đảng với Nhân dân”.

Đồng thời, xác định công tác kiểm tra, giám sát là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm các tổ chức đảng hoạt động đúng chức năng, nhiệm vụ và Điều lệ Đảng. Vì vậy, từ khi thành lập đến nay đã chỉ đạo tiến hành 04 cuộc kiểm tra, giám sát đối với 08 tổ chức đảng và 16 đảng viên. Chỉ đạo các cơ quan chuyên trách tham mưu giúp việc đảng ủy phối hợp với các cơ quan có liên quan tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với tổ chức đảng và đảng viên. Qua kiểm tra, giám sát, những mô hình hay, cách làm hiệu quả được kịp thời phát hiện để nhân rộng; những hạn chế, khuyết điểm được chỉ rõ để có biện pháp khắc phục. Đây cũng là cơ sở để Đảng ủy xã đánh giá đúng thực chất năng lực lãnh đạo của từng tổ chức đảng, tránh tình trạng đánh giá hình thức.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, sau khi thực hiện đổi mới mô hình tổ chức đảng theo quy định, còn có những khó khăn nhất định trong quá trình thực hiện:

Việc xóa bỏ mô hình Đảng bộ bộ phận để thành lập các chi bộ dẫn đến một số chi bộ có số lượng đảng viên đông, khó khăn trong quản lý và sinh hoạt, khối lượng công việc tăng, trong khi cơ cấu quản lý chi bộ thôn chưa có sự đồng đều về mặt chất lượng, nhân lực yếu, khó khăn trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị. Việc chuyển đổi mô hình tổ chức đảng theo các quy định mới diễn ra trong thời gian ngắn, khối lượng công việc lớn, đòi hỏi phải đồng thời thực hiện nhiều nội dung: kết thúc hoạt động, sáp nhập, thành lập mới, chuyển giao tổ chức đảng và đảng viên, một số nội dung phát sinh từ thực tiễn cơ sở chưa được quy định hoặc hướng dẫn thật cụ thể, dẫn đến địa phương phải vừa làm vừa nghiên cứu, vận dụng, lúng túng trong quá trình thực hiện. Việc áp dụng các quy định mới về đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, đảng viên trong điều kiện tổ chức, nhiệm vụ, mô hình tổ chức đảng có nhiều thay đổi rất khó áp dụng. Một số tiêu chí đánh giá chưa thật sự phù hợp với đặc thù của từng loại hình tổ chức đảng, nhất là các chi bộ thôn, trường học, đơn vị sự nghiệp…Công tác phát triển và tạo nguồn đảng viên ở cở sở gặp nhiều khó khăn, do nhiều yếu tố, nhất là lực lượng trẻ, người có trình độ, cán bộ đoàn thể và lực lượng lao động thường xuyên đi làm ăn xa. Chất lượng nguồn kết nạp chưa đồng đều, một số chi bộ có nguy cơ thiếu nguồn cán bộ kế cận, ảnh hưởng đến việc duy trì và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng trong những nhiệm kỳ tiếp theo.

Tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức đảng trong giai đoạn mới

- Thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng Đảng ở cơ sở. Trong thời gian tới, Đảng ủy xã Quảng Trạch sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện mô hình tổ chức đảng theo hướng tinh gọn, hiệu quả; bảo đảm tổ chức đảng ở đâu thì vai trò lãnh đạo ở đó được phát huy đầy đủ.

- Quan tâm xây dựng đội ngũ cấp ủy cơ sở có năng lực, trách nhiệm, uy tín, đảm bảo đúng cơ cấu, định hướng; tăng cường tập huấn nghiệp vụ công tác Đảng cho đội ngũ cán bộ cơ sở; đổi mới nội dung, phương thức sinh hoạt chi bộ; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng phù hợp với điều kiện thực tế.

- Chú trọng xây dựng các tổ chức đảng thực sự trong sạch, vững mạnh; quan tâm củng cố những tổ chức đảng còn yếu, địa bàn khó khăn; làm tốt công tác tạo nguồn, bồi dưỡng và kết nạp đảng viên mới, nhất là trong lực lượng trẻ, đoàn viên, quần chúng ưu tú ở khu dân cư.

Có thể khẳng định, việc tổ chức lại mô hình tổ chức đảng gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Quảng Trạch không chỉ là yêu cầu về tổ chức bộ máy mà còn là cơ hội để đổi mới toàn diện phương thức lãnh đạo của Đảng ở cơ sở. Với tinh thần chủ động, quyết liệt và sát thực tiễn, Đảng ủy xã Quảng Trạch đang từng bước xây dựng hệ thống tổ chức đảng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên; phát huy vai trò hạt nhân chính trị cơ sở và củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân.

Ngọc Ngà